سوره زمر یکی از سور مکی قرآن کریم می باشد که همانند سایر سوره های مشابه اش از دیدگاههای توحیدی اسلامی به تواتر در آن یاد شده است . بررسی جایگاه انسان و روابط بین او و خالق هستی ، بیان شرح حال افراد نکوکار و بد کار در جهان آخرت و ...بخشی از مضامین سوره مبارکه زمر است که هر کدام از این موضوعات پاسخگوی بسیاری از پرسش های انسان است . سوالاتی در خصوص سرنوشت اخروی انسان و وقایع پس از مرگ و اتفاقات عرصه محشر را هیچ منبعی جز حکمت لایزال الهی پاسخگو نیست.

حال اگر در جستجو پاسخ این سوالات باشیم سوره مبارکه زمر که در جز 23 قرآن کریم واقع شده است بی شک یکی از منابع موجود در دست بشر برای یافتن جواب این سوالات می باشد. به عنوان مثال در خصوص حالات و افعال مشرکان و بدکاران که در قیامت دچار خسران می شوند در قرآن شرح حال های زیبایی وصف احوال مشرکان و گفته های آنان در سه مرحله از عرصه محشر مطرح گردیده است . و در این میان خداوند فقط در قسمت دوم سخنان مشرکان به آنان پاسخ می دهد.

این سه مرحله مشتمل بر

1-     ورود به محشر

2-     مشاهده ی پاداش های نیکوکاران

3-     دیدن آتش دوزخ

در بخش نخست گنهکاران حسرت می کشند و از فرصت های از دست رفته شان اندوهناک می گردند.

دربخش سوم نیز پاسخ آنها در آیه 28 سوره انعام به وضوح آورده شده که اگرتقاضای آنان مبنی بر دادن فرصت مجدد و رجعت به دنیا برآورده می شد دوباره گناه و عصیان می کردند.

اما در خصوص بخش دوم که بدکاران مدعی می گردند که اگر هدایت الهی به ما هم می رسید ما نیز رستگار می شدیم خداوند در سوره زمر آیات 56 الی 59 پاسخ آنها را داده و قرآن را فرصتی برای هدایت آنان برشمرده است.

حال اگر کسی خود را زا این خوان رحمت محروم سازد و فرصت هایش را به بطالت بگذراند دیگر چه روی سخن که بخواهد مدعی گردد.

اکنون که به برکت نظام مقدس اسلامی و خون طیبه شهدا فرصتی مهیا گشته تا بار دیگر با آموزه های قرآنی خاصه سوره مبارکه زمر مانوس گردیم . طرح 1441 هدفی جز این را نمی جوید و همت ماست که فرصتها را به نعمات دنیوی و اخروی تبدیل خواهد کرد

در احادیث و روایات به تواتر می توان مطالبی را مبنی بر اعراض از شرک مشاهده نمود که شاید در جامعه اسلامی بیان آنها کم اهمیت جلوه نماید نکته جالب تر اینکه پرهیز از شرک را حتی می توان در بین آیات کتاب آسمانی قرآن نیز مشاهده نمود و با علم همیشگی بودن نیازانسان به قرآن ، حس کنجکاوی انسان  بیش از پیش تحریک می گردد. برخی می پندارند که برائت از شرکت به جمله ی توحیدی لااله الا الله ختم می شود و دیگر شرکتی در میان باقی نمی ماند .شاید این حرف تاحدی درست و قابل قبول باشد اما نمی توان آن را معنای اکمل لغت توحید و نفی شرک دانست .

شرک به معنای شریک گرفتن در همه وجوه برای وجود اقدس و یکتای الهی می باشد که این به معنای نفی توحید است . اما در پاره ای موارد انسان هر چند به ظاهر و در مقام کلام معتقد به توحید است ولیکن در دل و قلب نشانه هایی از عدم توکل بر خدا و توحید دارد . انسان در مواجه با حوادث روزمره گاها دچار غفلت می شود و بجای توکل بر قدرت لایزال الهی ، امید خود را به نیروهای محدود مادی معطوف می سازد. و چه کوته اندیشانه است که نیروهای دون و حقیر مادی بتوانند بر حکمت و قدرت الهی سبقت بگیرند. این نکته را می توان در آیه 38 سوره زمر به وضوح مشاهده نمود آنجایی که می فرماید : ای رسول بگو به مشرکان آن خدایی که زمین و آسمان را آفریده اگر بخواهد به من ضرری رساند چه کسی مانع او خواهد شد ؟ و اگر بخواهد به من رحمت و لطفی نصیب نماید چه کسی می تواند آن رحمت را ازمن باز دارد؟ خدا برای من کافی است و بر او توکل می کنم.

حال می توان تا حدودی بعلت تاکید زیاد روایات و آیات ما بر پرهیز از شرک پی برد در حالی که ما همگی در زبان و ظاهر قائل به توحید هستیم بی شک یکی از مفاهیم دوری از شرک ،برائت از وسوسه های نفسانی و امید به غیر از خدا می باشد.

حال که فرصت توجه و تامل در آیات الهی خاصه سوره مبارکه زمر ، به بهانه ی طرح 1441 مهیا گشته چه نیکوست در رجعتی متفاوت ، بار دیگر در مفاهیم این کلام الهی تامل نماییم تا سعادت دنیوی و اخروی خویشتن را تضمین نماید .

آدمی درجریان زندگی همواره در معرض اشتباهات و خطاهایی می باشد که نیسان و غفلت عامل اساسی در پدیدار شدن آنها می باشد . نکته در این است که ریشه این غفلت ها را باید در کجا جستجو کرد ؟

بسیاری بر این عقیده اند که انسان موجودی است فراموش کار که در مواجهه با هیجانات روزمره دچار شتاب زدگی می شود . این اصل را می توان در سوره اسرا دید که در معرفی برخی خصوصیات آدمی عجول بودن را به عنوان شاخصه ای معرفی می دارد . در ادعیه ما نیز به نحوی دیگر به این نکته اشاره شده است که انسان از روی غفلت ، از یاد خدا باز می ماند ومرتکب عصیان می شود، چراکه انسان ذاتا و فطرتا موجودی خداجو و خداپرست می باشد.

گواه این مدعا را می توان در دعای کمیل امیر مومنان دید که درفراز هایی از آن رو ارتکاب به گناه را غفلت و فراموشی انسان از یاد خدا می داند و نه خصومت با میل خداجوی بشر .

حال که گناه بشر از روی غفلت است و نه خصومت ، پس دور از ذهن نیست که درگاه رحمت الهی بشر را مرهون رحمت خود قرار دهد و راه توبه را برای حقیقت جویان بازگذارده است . چنانچه در آیه 53 سوره زمر خطاب به بندگانش که دچار ظلم در حق خویش ( ارتکاب گناه ) شده اند می فرماید که از رحمت الهی نا امید نگردید که خدا بخشنده همه گناهان توبه کنندگان است .

آیه 53 سوره مبارکه زمر یکی از امیدوار کننده ترین آیات می باشد که انسان را به رحمت الهی فرا می خواند . حال در این فرصت مغتنم که به بهانه ی طرح 1441 با محوریت سوره زمر ایجاد گردیده است چه نیکوست که بار دیگر با تامل بیشتر بروی آیات این سوره بیاندیشیم تا گره گشای مشکلات زندگی ما گردد.

اگر هنر نبود زندگی انسان را خفه می کرد این جمله ای است که نیچه در بیان اهمیت هنر بیان میدارد .هنر سبب می گردد که انسان گذر زمان را کمتر احساس کند و از همین رو درد و رنج زندگی روزمره را می کاهد . این غفلت از جریان زندگی نه از روی نسیان وخواب آلودگی بلکه از این روست که روح و روان انسان را متوجه موضوعاتی متفاوت تر از دغدغه های عادی می گرداند هنر به صورت بالقوه جذابیتی شگفت انگیز دربطن خود دارد که هر گاه خود نمایی کند آدمی را شیفته ی خود می سازد . امروزه تعریفهای متعددی از هنر وجود دارد و بدین جهت آثار هنری گاه با بی رغبتی مخاطب و یا برعکس با ولخرجی آن روبه رو می شود ایجاد حراجی های مربوط به آثار هنری ،کنسرت های پرخرج و یا فیلمهای کم محتوا ،رمان های و هم انگیز که صرفا برای پر کردن زمان فراغت به گونه ای ناصواب کاربرد دارد و هزاران مورد نظیر این ،آدمی را با این پرسش مواجه می سازد که هنر حقیقی  و یا به بیان دیگر هنر متعالی چگونه هنری می باشد و برای بررسی این موضوع باید به 2 نکته در خصوص هنر توجه داشت اول بعد فنی حاکم بر اثر هنری و دوم روح جاری و ساری دراثر هنری می باشد.

اگر تائتر را بخاطر ارتباط لحظه به لحظه با مخاطب هنر مادر بنامیم قطعا فعالیتهای هنری دیگری را نیز می توان برشمرد که از لحاظ کمی و کیفی هم سطح و گاه بالاتر از آن قرار دارد .به عنوان مثال هنر قرائت قرآن فعالیتی است که مجموعه ای از شایستگی ها را درکالبد خود دارد. یک قاری درلحظه ی تلاوت هنر برقراری ارتباط روحی با مخاطب را به تمام معنا به نمایش می گذارد گاه دیده شده است که درهنگام تلاوت آیات فضای حاکم بر مجلس  و روح افراد حاضر دچار حالتی لطیف می گردد و عمل انتقال حس از قار ی به مخاطبان به خوبی صورت میگیرد .

از سوی دیگر مهارت در تلفظ حروف و صداها و رعایت اصول تجویدی آن هم درزبانی غیر از زبان مادری همگی مجموعه ای از هنرهای هم سو را پدیدار کرده که هر چه به عمق آنها بیشتر اندیشیده شود بهتر و دقیق تر می توان به  عمق این هنر پی برد .

دست آخر روح حاکم بر کلمات و الفاظ قرآن می باشد که مملو از انرژی های ماورایی است قرآن به سان منبعی از طراوت روحی است که درزمان بیانش ابتدا از قلب قاری شروع به تراوش نموده و سپس فضای محیطی را دربر میگیرد چنین هنری پویا ومنوربه تعالیم آسمانی را به درستی می توان هنر متعالی دانست چراکه دربطن خود ابعادی نظیر متافیزیک و صوت و لحن را به همراه دارد .

حال چه نیکوست که به بهانه ی اجرای طرح قرآنی 1441 خاصه بخش تلاوت تلوزیونی آن که علاوه بر پخش تلاوتهای برتر قاریان سرشناس حاوی مطالب آموزشی نیز است بار دیگر با این هنر ارتباط بر قرار سازیم   

بسیاری بر این باورند که جوامع امروزی از لحاظ محتوا و روح حاکم بر آنها را می توان به 2 لایه مادی گرا و توحید گرا تقسیم بندی نمود هرچند ظهور چنین الفاظی در ادبیات جامعه شناسی قدمتی بیش از چند دهه ندارد ولیکن این 2 گروه مجزا را به راحتی می توان در تمام ادوار حیات جوامع بشری یافت تارخ مملو از حوادثی است که  در اثر برخورد این 2 جریان فکری پدیدار شده اند و مسیر حرکت بشر را در پاره ای موارد تغییر داده اند این تغییر گاه در مسیر هدایت و گاه در مسیر انحراف ایجاد شده است که ماحصل این کنش ها وضع حاکم بر جهان امروز می باشد . شاید بسیاری بر این اعتقاد باشند که امروزه باطل و فساد بر سراسر گیتی سایه گسترده و حق و هدایت درکنج عزلت بسر مبرد اما واقعیت آنست که  هیچگاه فطرت پاک بشری تغییری نمی کند و همیشه گرایش به سمت توحید و یکتا پرستی در بطن جوامع نهفته میباشد .هر چند گاهی مواقع ظهور و شیوع فساد و تباهی نمود بیشتری داشته باشد ولیکن این امرمانع حضور روح خداپرستی نمی باشد بسیاری از همان افراد فاسد که یاد خدا از دلهاشان بر اثرگناه و شقاوت رفته و فطرت انسانی شان در پیچ و خم حوادث زندگی مسخ شده است در پاسخ به این سوال که آسمان ها و زمین را با این همه شگفتی چه کسی آفریده بی درنگ پاسخ می دهند خداوند. این خود گواهی بر صدق و صحت این مدعاست که توحید و میل به پروردگار در وجود همه انسانها به بدیعه نهاده شده است اما آلودگی های ناشی از گناه مانعی برسر راه ظهور عملی این میل بشری می باشد همانطور که در بسیاری از روایات نیز بر این تاکید شده است . شاهد دیگر بر این مدعا را میتوان آیه 22    سوره زمر دانست که در آن خداوند علت فراموشی دل مشرکان و بدکاران از یاد خدا را دراعمال و افعال آنان می داند که همگی حجابهای ظلمانی بر دل آنان  می افکنند.

حال چه زیباست که در این فرصت مغتنم که به بهانه ی طرح قرآنی 1441 برای عموم هموطنان فراهم گردیده است بار دیگر به مفاهیم قرآن با تعمق و دقت بیشتری بنگریم و همت خویش را در جهت استیلا و تحقق عملی این آیات سرنوشت ساز مصروف بداریم.

بی شک یکی از رموز موفقیت های بشر مرهون وجود افکار بلند بوده است که شاید روزگاری خیالی بیش محسوب نمی گشت اما بلوغ بشر در کنار خلاقیت و همت توانست آن قله های دور از دسترس را فتح کند .اگر برادران رایت همچون هزاران نفر پیشین خود دست از تلاش بر می داشتند و منتظر یک معجزه می ماندند که شاید یک روز بال در آورند و پرواز کنند  شاید فکر پرواز در انسان همچنان به صورت آرزویی دست نیافتنی باقی می ماند. نقطه ی تفاوت انسان های بزرگ با توده های مردم در همین است که مردان بزرگ آرزوهای بلند را با تکیه برهمت خود می جویند اما توده ی عامه مردم در حسرت معجزه باقی می مانند . انسانهای بزرگ همچون موتور دیزل یک لوکوموتیو وقتی شروع به حرکت می کنند بسته به مسیر انتخابی شان ملتهای مختلف را بدنبال خودمی کشانند . امروز علیرغم پیشرفت های اغلب مادی و کمتر معنوی بشر اما همچنان نیاز مبرم به انسانهای بزرگ احساس می شود.

مردان و زنانی که گام های خود را در مسیر تعالی روح بشر بردارند و گره گشای عقده های معنوی شوند. مسیری که ما حصل آن پدیدار شدن جامعه ای نورانی گردد که مردمانش نمود بشر کامل و تکامل یافته باشند. هر چند که این امر امروز یک آرمان دور از دست به نظر می آید اما قطعا دورتر از آرزوی پرواز برای انسان نیست و ضمن آنکه تجارب پیشین این چنین جامعه هایی نظیر مدینه نبوی نیز تصور پدیدار شدن آن را مورد صحت قرار می دهد نکته حائز اهمیت برای تحقق چنین هدفی در وهله ی اول ایجاد فرهنگ و انگیزه در بین مردم است که زمینه ساز هدایت نخبگان برای آغاز حرکت است  پس از ایجاد انگیزه و علاقه در بین آحاد جامعه حال نوبت نخبگان است که از میان توده به پا خیزند و تبدیل به انسانهای بزرگ شوند تا بدین سان زمینه ساز رشد وتعالی خود و جامعه ی خود و جامعه شان گردند.پس از ظهور نخبگان نوبت سرمایه گزاری برای شناساندن آنان به جامعه و ایجاد ارتباط 2 طرفه بین نخبه و افراد عامی می باشد در نهایت نتیجه کار تحقق جامعه ی ایده آلیست که امروز  خیلی از افراد به آن به چشم آرزوی دست نیافتنی می نگرند

اما اگر بخواهیم موقعیت امروز جامعه را بررسی کنیم و آن را با متد فوق بسنجیم شاید به نوعی در مرحله ی نخست باشیم مرحله ای که نیاز به هدایت جامعه و شکل دهی توده ها داریم تا زیر بنای ظهور استعدادهای پنهان فراهم گردد. راهکار لازم برای ایجاد چنین فضایی را باید در سایه اطلاع رسانی و تبلیغات فراگیر جستجو کرد. به عنوان مثال پس از بازی های جام جهانی 2002 در کره جنوبی و ژاپن میزان روی آوردن نوجوانان و جوانان به فوتبال گسترش چشمگیری داشت . ما نیز امروز می توانیم با برگزاری دوره های  قرآنی فضای شهر ها و رسانه ها را رنگ و لعاب قرآنی بدهیم تا بدین سان توجه ها به سمت قرآن سوق داده شود طرح 1441 را شاید بتوان در این قالب ارزیابی نمود .طرحی که سعی دارد فضای عمومی کشور را متوجه قرآن و انس با آن سازد .

اهمیت 1441

زندگی بشر همواره در فراز و فرودهای مختلفی که پشت سرگذاشتند همراه خود ایدئولوژی ها و مکاتب فکری زیادی را پدید آورده است . اندیشه های اقتصادی مارکس و افکار نیچه و هگل .... سبب گردیده توان فکری بشر به تراز و محک سپرده شود تا بتوان دید که فکر و اندیشه بدون توجه به اهل ماهیت آسمانی انسان تا کجا می توان به بیراهه رود. هرچند تمامی نظریات اندیشمندان در برهه ایی قرین استقبال عمومی و موفقیت بود و لیکن بسیاری از آنها  را امروزه می توان در کتاب های تاریخ مطالعه کرد هیچ کس نمی داند که نظریه پردازان علم گرای  بشر ، خود چنین روزی را برای افکارشان متصور بوده اند یا نه اما واقعیت موجود امروز جهان چیزی جز تغییر و حتی نفی بسیاری از افکار اندیشمندان در طول زمان نیست . در این میان تنها مواردی که لایتغیر باقی ماهده است قواعد و آیات الهی می باشد که چشمه لایزال الهی سرچشمه می گیرد.

آیات و نشانه های روشنی نظیر قوه جاذبه ، حرکت دورانی زمین ، تغییر فصول و ... خود به تنهایی خبر از ثبات این قواعددارد . حال اگر قواعد به الهی بودن کتب ادیان توحیدی است: اول قبول اهل تکاملی بشر تا عصر اسلام که توانست تمام احکام مورد نیاز خود برای سعادت خویشتن را دریافت کند و در مسیر هدایت تشریعی تکامل  یابد.

 دوم قبول تحریفات کبت آسمانی به جز قرآن که در اثر طمع ورزی افراد در طول زمان پدیده آمده و از درجه اعتبار ساقط گشتند و یا حداقل در مورد بخش های مختلف آن با احتیاط و دیده تردید باید نگریست.

بنابر این تا بدین حال می توان براین نکته که قرآن تنها کتاب آسمانی مصون از تحریف بوده به توافق رسید. لذا چارهای جزعمل به احکام آن برای رسیدن به کمال غایی در دنیا و آخرت نمی باشد. اما قبل از اجرا باید تمام افراد جامعه نسبت به ماهیت این قوانین وقواعد آشنا نمود. در این راستا برنامه های کوتاه مدت و بلند مدت می توان گره گشا باشد . بازنگری و غنی سازی موارد دروس، تقویت علمی کلاسهای قرآن دانشگاهی ، افزایش مراکز تخصصی قرآنی و ... از جمله راهکارهای بلند مدت و زیربنایی آگاهی بخشیندن به مردم می باشد . اما در خصوص برنامه های کوتاه مدت قطعاً برگزاری مسابقات کتاب خوانی قرآنی یکی از بهترین و پر بازده ترین فعالیت می باشد نکته قابل توجه تامل در این خصوص وجود سازکار قوی و چند رسانه ای برای گسترش چتر مسابقات کتابخوانی قرآی در میان افراد جامعه می باشد . برای نیل به این هدف قطعاً همکاری دستگاههای مختلف مورد نیاز آن طرح 1441 شبکه قرآن و معارف سیما می باشد .این طرح که به مناسبت هزار و چهارصدو چهل و یکمین سالگرد نزول قرآن طراحی و اجرا می گردد یکی از هماهنگ ترین برنامه های قرآنی حال حاضر کشورمی باشد که توسط یک نهاد بزرگ قرانی (شبکه قرآن سیما ) با هماهنگی 17 نهاد و سازمان و موسسات قرآنی در سراسر کشور اجرا می گردد. طرح 1441 وتبلیغات چند رسانه ای و پشتیبانی چندین نهاد بزرگ کشور از نکات مثبت این طرح می باشد. این طرح که با موضوعیت و محوریت سوره زمر در حال اجرا می باشد با استقبال عمومی مواجه گشتند و این خود گامی موثر در جهت نیل به قرآنی کردن زندگی مردم جامعه می باشد. و می توان امید داشت که تداوم فضای قرآنی در جامعه زمینه ساز آمادگی و پذیرش و گسترش احکام قرآنی باشد.

رسالت طرح 1441

ايجاد و تقويت انس مخاطبان با قران كريم ومفاهيم بلند و سازنده آن با تاكيد بر خواندن، حفظ و تدبر در آيات کریمه قرآن مجید.
هدف: بهره مندي مخاطبان و بهينه سازي فراغت تابستاني آنان از آموزه هاي قرآني وتعالي بخش سوره مباركه زُمَر، خواندن، حفظ و  درك  مفاهيم بصيرت آفرين آن ، ايجاد  شور  نشاط معنوي  و قرآني در  جامعه  مخاطب،  ارتقا  كمي  و   كيفي مخاطبان   برنامه ها  با  محوريت  قرآن كريم  در شبكه های تلويزيوني،  تعامل آنان با  رسانه های قرآنی رونق  بخشي به مراكز فرهنگي  و  قرآني  با  ارجاع  مخاطبان  به آن مراكز در راستای طرح نهضت قرآن آموزی.
راهبردها
*سهولت و آساني دسترسی مخاطبان به برنامه های طرح و ایجاد راههای متنوع برقراری ارتباط مخاطبان با طرح.
*اطلاع رساني به اندازه و به موقع در مورد طرح
*ايجاد مشوق هاي مناسب براي ارتباط مخاطبان با طرح بويژه مسابقات و جوائز متنوع
*ايجاد ارتباط تعاملي مخاطبان با رسانه هاي مجري طرح و کانال های ارتباطي اعم از حضوري وغير حضوري(کانون ها و مراکز قرآنی)